در باره برج خنك كن

 

 

وظيفه يك برج خنك كن باز، جذب گرما از يك فرايند و دفع آن به فضاي اتمسفر است كه اساساً اين دفع از راه تبخير صورت مي پذيرد. از آن جايي كه آب شرکت كننده در فرايند خنك سازي در مدار برج خنك كن سيركوله شود، به علت تبخير تدريجي آب، غلظت مواد معدني در ان افزايش مي يابد. وقتي كه غلظت مواد معدني به اندازه دو برابر مقدار اوليه شد، گفته مي شود كه آب داراي دو سيكل غلظت مي باشد. هنگامي كه غلظت مواد معدني در آب به سه برابر مقدار اوليه رسيد، آنگاه داراي دو سيكل غلظت مي باشد.  كارايي اين قسمت براي بهره برداري موثر و اقتصادي بسيار پر اهميت مي باشد. براي اطمينان از حداكثر انتقال حرارت، سطوح اننتقال حرارت بايد در حد امكان تميز نگه داشته شود. اگر غلظت مواد معدني در برج خنك كن افزايش يابد، امكان تجمع رسوب و خوردگي افزايش مي يابد، بنابراين تصفيه آب موجب بهره برداري موثرتر از واحد انتقال حرارت خواهد بود.  سطوح انتقال حرارت، گرمترين نقطه اي است كه آب خنك كننده به آن مي رسد. حلاليت كربنات كلسيم در آب (CaCO2كه در برج خنك كن وجود دارد)، با دما رابطه معكوس دارد، در نتيجه در سطوح انتقال حرارت، امكان نشست رسوب كربنات كلسيم، به وجود مي آيد. انباشته شدن لايه هاي رسوب كربنات كلسيم انتقال حرارت را كاهش مي دهد و اين مساله موجب خوردگي شده و نقاط داقي به وجود مي آورد كه خود موجب تنش حرارتي خواهند شد، همه اين موارد روي بازدهي و عمر مبدل حرارتي تاثير خواهند گذاشت. يك روش ابتدايي براي جلوگيري از تشكيل رسوب ، تخليه بخشي از آب گردش كننده در مدار و جايگزين كردن آن با مقداري آب تازه است كه غلظت مواد معدني در آن كمتر باشد. براي تعيين حداكثر غلظت مواد معدني كه مي تواند بدون ايجاد رسوب در آب موجود باشد بايد آب جبراني كاملاً مورد برسي قرار گيرد. هههدف از برنامه تصفيه ي آب اين است كه تعداد كه تعداد سيك هاي غلظت به حداكثر ممكن رسانده و در اين حال تشكيل رسوب، خوردگي و رشد ميكروبي را به حداقل برساند. مهمترين عاملي كه بايد كنترل شود تشكيل رسوب است كه به طور معمول به دليل اشباع تركيبات كلسيم در آب خنك كن ايجاد مي شود. خدمات رفاهي شهري پالايشگاه نفت، صنايع شيميايي و بيشتر صنايع ديگر در سيستم هاي تهويه مطبوع خود و يا براسي خنك كردن يك سيال فرايندي در مبدل حرارتي به مقادير زيادي آب خنك كن احتياج دارند. در گذشته، خنك كنندگي با استفاده از از آب هاي موجود در درياچه ها، رودخانه ها و يا سيستم هاي آب شهري نزديك، بر اساس يك روش ((يك بار گذر)) انجام مي گرفت. مشكلاتي مه در اين روش به چشم مي خورد، مسدود شدن مبدل حرارتي با جامدات معلق (گل ولاي) و رشد بيولوژيكي در اين تجهيزات بود. هزينه هاي ناشي از خرابي تجهيزات و محدوديت هاي فزاينده ي سازمان محيط زيست، موجب شد صنايع به تصفيه آب و استفاده مجدد از آن به كمك برج هاي خنك كن روي بياورند. اين امر موجب شد كه نياز صنايع به آب تازه كاهش چشمگيري داشته باشد و مقدار گنداب تشكيل شده ي آنها نيز كاهش يابد. برج ها ي خنك كن در يك سيستم خنك كننده ي سيركوله، براي جذب گرمايي كه آب در حين عبور از تجهيزات و فرايندهاي صنعتي دريافت كرده است، آن را از مبدل هاي حرارتي، كانال هاي خنك كننده يا برج هاي خنك كن عبور مي دهند و بعد از خنك شدن دوباره آن را به جهت خنك كردن تجهيزات و فرايند ها به كار مي برند. برج هاي خنك كن سيركوله، خنك كنندگي را از راه تبخير آب و همچنين با انتقال حرارت مستقيم به هوا هنگام عبور مستقيم آن از درون برج ايجاد مي كنند اصول اوليه كاري اين تجهيزات نسبتا واضح است، ولي تجهيزات انتقال حرارت مربوطه به طور گسترده اي به لحاظ قيمت و پيچيدگي باهم متفاوت هستند. به عنوان مثال، در صنايع شميايي ، به دليل طبيعت برخي فرايند ها، معمولا به مواد غير معمول براي ساخت نياز مي باشد. اين مساله موجب مي شود تجهيزات انتقال حرارت بسيار گران شده و نگهداري مناسب آن نيز از اولويت خوبي برخوردار شود.       اغلب مشكلات برج خنك كن ناشي از ناخالصي آب مي باشد. در سيستم هاي خنك كن معمولا سه مشكل وجود دارد:خوردگي، تشكيل رسوب و رشد بيولوژيكي.

منبع ايرچنج دات آ ي آر

مرمت معابد چهارگوش چغا زنبیل

مرمت معابد چهارگوش پاكسازي، رسوب برداري و مرمت معابد چهارگوش چغازنبيل به اتمام رسيد. اين معابد يكي در مجاورت دروازه جنوب‌شرقي حصار دروني چغازنبيل و ديگري در مجاورت دروازه غربي اين حصار واقع شده. در حال حاضر بدليل عدم وجود مدارك مكتوب، مشخص نيست وقف كدام يك از خدايان ايلام شده است. اين معابد تاكنون مرمت نشده است. گذر زمان و بارندگيهاي فراوان منطقه سبب شسته شدگي و فرسايش شديد ديواره‌هاي خشتي اين معبد شده است. هدف از مرمت اين معابد جلوگيري از آسيبهاي بيشتر به آن و مشخص‌تر شدن پلان معماري اين معابد بوده است.   معابد چهارگوش در حال پاكسازي و مرمت   مرمت حصار مياني چغازنبيل پاكسازي، رسوب برداري و مرمت حصار مياني چغازنبيل به انجام رسيد. اين حصار كه يكي از سه حصار خشتيِ تو درتويِ چغازنبيل است، در اثر بارندگي، آسيبهاي زيادي ديده و رسوبات حاصل از شسته شدگيهاي ديواره‌ خشتي، كنار ديواره حصار جمع شده‌اند. قسمتي از اين حصار پي گردي (رسوب برداري) شده و با استفاده از خشتهاي مرمتي توليد شده در كارگاه حفاظت و مرمت چغازنبيل، مرمت گرديد. تا كنون بيش از 150 متر از اين حصار در ضلع جنوب‌شرقي و شمال‌شرقي مرمت گرديده است. حفاظت از اين سازه خشتي و انجام اقدامات حفاظتي و مرمتي، تنها بخشي از فعاليتهاي كارگاه حفاظت و مرمت چغازنبيل در طي امسال بوده است. حصار مياني در حال پي گردي و مرمت مرمت معبد ناپراتپ عمليات مرمتي معبد ناپراتپ، واقع در حصار مياني چغازنبيل به اتمام رسيد. اين معبد از جمله معابد مجموعه شرقي محله تمنوس (فضاي بين حصار دروني و مياني) چغازنبيل است كه داراي 8 سكوي خشتي مي‌باشد. متاسفانه سازه‌هاي خشتي منطقه در برابر بارندگي كوچكترين مقاومتي نداشته و به سرعت دچار فرسايش مي‌شوند. علاوه بر مرمت اين معبد، به منظور دفع آبهاي ناشي از بارندگي، شيب بندي لازم در اين معبد به انجام رسيده است.   معبد ناپراتپ در حال مرمت و شيب بندي كف آن   بررسي خشت‌هاي تاريخي محوطه چغازنبيل به منظور بررسي و مطالعه دقيق‌تر خشت‌هاي تاريخي بناي چغازنبيل، نمونه‌برداري از آنها بعمل ‌آمد. اين بررسي‌ها با هدف شناخت بيشتر مصالح بكار رفته در بنا و به منظور تكميل اطلاعات مربوط به شناسايي تركيبات خشت‌هاي تاريخي(حصار مياني و معابد شمال غربي زيگورات)  انجام گرفته و در آزمايشگاه پايگاه مطالعاتي چغازنبيل، آزمون‌هاي مكانيك‌ خاك و شيمي‌ و بررسي ويژگي‌هاي ظاهري نمونه‌ها، انجام گرفتند. به منظور سهولت در دسترسي به اطلاعات نمونه‌هاي برداشت شده، و مكان‌يابي هر خشت، شناسنامه‌اي طراحي شده است كه در اين شناسنامه اطلاعات كاملي در رابطه با محل نمونه برداري، بافت، رنگ، تصاوير نما و مقطع و . . . ثبت مي‌شود.       بررسي و نمونه‌برداري از خشت‌هاي حصار مياني و معابد شمال غربي زيگورات   استخراج خاك (معدن G )چغازنبيل و كنترل كيفيت آن بررسي، آناليز و استخراج خاك مناسب، جهت تهيه مواد و مصالح مرمتي به انجام رسيد. بدليل شرليط مطلوب خاك و جنبه اقتصادي آن، خاك مورد استفاده در كارگاه مرمت چغازنبيل از معدن G3 (3 كيلومتري جنوب شرقي چغازنبيل) تهيه مي‌شود.  لايه‌هاي خاك جديد برداشت شده از اين معدن و انجام آناليزها، نمونه سازيها و آزمونهاي مختلف انجام گرفته بر روي اين خاك، نشان مي‌دهد كه اين لايه خاك شرايط مطلوب جهت استفاده در فعاليتهاي مرمتي را دارا مي‌باشد. اين خاك جهت تهيه خشت، ملات و اندودكاهگل در كارگاه حفاظت و مرمت چغازنبيل كاربرد دارد. استخراج خاك و خرد كردن آنها توسط دستگاه سنگ‌شكن   توليد خشت مرمتي در كارگاه چغازنبيل خشتهاي مورد نياز جهت انجام فعاليتهاي مرمتي چغازنبيل توليد شد. ساخت خشت در کارگاه چغازنبيل توسط کارگران بومي و به روش سنتي در قالب‌هاي چوبي به ابعاد10*20*40 سانتيمتر انجام مي‌گيرد. اين فرايند شامل: تهيه خاک نرم و پودر شده، ماسه سرند‌ شده، کاه خرمنكوب شده‌‌، ترکيب مواد  با درصد مشخص و خشك نمودن آنها در محل مي‌باشد. جهت كنترل كيفيت اين خشتها، علاوه بر بازديد مستمر، آزمونهاي كنترل كيفيت شامل: آناليز تركيبي مواد به روش شيمي تر، دانه‌بندي به روش تر و آزمون‌هاي مكانيك خاك (آزمون مقاومت فشاري، غوطه‌وري، موئينگي و . . .) بر روي آنها انجام مي‌گيرد.   ساخت خشت مرمتي در كارگاه چغازنبيل توسط كارگران بومي   مستند نگاري سازه‌هاي آبي شوشتر با همكاري گروه مستندنگاري پايگاه حفاظت و مرمت چغازنبيل، سازه‌هاي آبي شوشتر مستندنگاري شدند. با توجه به اينكه سازه‌هاي آبي شوشتر يكي از نامزدهاي ثبت در ميراث جهاني است، اولين و مهمترين اقدام، مستندگاري دقيق آنها است تا وضعيت كنوني اين آثار ارزشمند ثبت گردد. براي رسيدن به اين هدف، با همكاري گروه مستندنگاري پايگاه حفاظت و مرمت چغازنبيل، كار نقشه برداري و تهيه نقشه‌هاي UTM بند عيار، بند ماهي بازان و بند شرابدار (با مجموع بيش از 30 هكتار) به پايان رسيد.   نقشه برداري سازه‌هاي آبي شوشتر     مرمت تابوت سفالي ايلامي مرمت يك نمونه تابوت سفالي (ايلامي) به اتمام رسيد. اين تابوت كه در كاوشهاي دكتر نگهبان (1344-1356 هجري شمسي) بدست آمده بود، تا كنون در موزه هفت تپه نگهداري مي‌شد. با توجه به اهميت آن و ميزان آسيبهاي وارده به آن اقدامات مرمتي بر روي شي انجام گرفت. پس از بررسيهاي اوليه وضعيت ساختاري و آسيبهاي وارد آمده به تابوت، روش مرمتي صحيح براي آن اتخاذ گرديد. برداشتن اندود گچي حفاظتي كشيده شده داخل تابوت (پس از حفاري)، پاكسازي كامل رسوبات سطحي، نمكزدايي، وصالي و در نهايت بازسازي قسمتهايي داراي كمبود از جمله اقدامات انجام گرفته بر روي اين اثر بوده است. اين تابوت كه به عنوان رساله كارشناسي مرمت اشيا بوده، هم اكنون در موزه هفت تپه به نمايش در آمده است.      مرمت خمره بزرگ سفالي   يك خمره بزرگ سفالي متعلق به ميراث فرهنگي انديمشك (محوطه لوور) در كارگاه مرمت آثار پايگاه چغازنبيل، مرمت گرديد. اين خمره بزرگ سفالي (72 سانتيمتر ارتفاع و 96 سانتيمتر عرض، داراي چهار رديف نقش افزوده)، پس از نمكزدايي و پاكسازي، وصالي گرديد. كمبودهايي در قسمت لبه و ميانه ظرف بوده كه بازسازي گرديدند. اين شي هم اكنون در اداره ميراث فرهنگي انديمشك نگهداري مي‌شود.           راه اندازي بخش آناليز عنصري آزمايشگاه موزه هفت تپه   بخش آناليز عنصري آزمايشگاه پايگاه حفاظت و مرمت چغازنبيل راه اندازي شد. در راستاي شناخت محاسن و معايب و پي بردن به تكنولوژي توليد آثار، نياز به انجام آناليز عنصري است. در اين روش اكسيد سيليس و مواد نامحلول، اكسيد آهن، اكسيد آلومينيم، اكسيد منيزيم، تري اكسيد گوگرد،... و افت حرارتي اندازه‌گيري مي‌شود. اين آزمايشگاه همزمان با شكل گيري پروژه حفاظت و مرمت چغازنبيل داير گرديد و در حال حاضر مجهزترين آزمايشگاه مرمت آثار منطقه مي‌باشد.           پاكسازي عمومي محوطه هفت تپه برنامه حذف پوشش گياهان هرز محوطه هفت تپه اجرا گرديد. وجود پوشش گياهي متراكم، علاوه بر ايجاد فرسايش خاك و تشديد عوامل فرساينده (جذب رطوبت....)، مانعي جدي بر سر راه هرگونه اقدام حفاظتي و مرمتي بوده و از طرفي سيماي ظاهري بنا را مخدوش ساخته و مشكلاتي را براي بازديدكنندگان بوجود مي‌آورد. بنابراين برنامه حذف پوشش گياهي (درون محوطه، داخل ترانشه‌ها و محوطه باغ موزه)، در سال 1386 چند دوره تكرار گرديد.     حذف پوشش گياهي هرز محوطه تاريخي و جمع‌آوري نخاله‌هاي ساختماني روبروي ساختمان موزه و مركز مطالعات چغازنبيل   پاكسازي بخشي از ساختمان شماره يك (سالنH4  ) هفت تپه   پاكسازي و رسوب برداري بخشي از ساختمان شماره يك (سالن H4 ) با نظارت گروه باستان‌شناسي پايگاه انجام شد. به منظور امكان انجام فعاليتهاي مرمتي، واضح سازي پلان معماري و برداشت رسوبات گلي ناشي از شسته شدگي ديواره‌هاي خشتي، كار پي‌گردي آثار هفت تپه انجام مي‌گيرد. مرمت اين بخش از ساختمان، پس از اتمام كار پي گردي، با نظارت گروه مرمت انجام خواهد گرفت.       تصاوير:  سالنH4    در حال پيگردي       معرفی چغازنبيل   محوطه تاريخی چغازنبيل در جنوب غربی ايران، استان خوزستان، 35 كيلومتری جنوب شرقی شهر باستانی شوش، در طول جغرافيايی 48 دقيقه و 30 ثانيه و عرض جغرافيایی 32 دقيقه قرار گرفته است. بلندترين نقطه اين مجموعه كه قله معبد بزرگ آن می‌باشد حدود 90 متر از سطح دريا ارتفاع دارد. اين شهر در اوايل قرن 13 قبل از ميلاد توسط پادشاه ايلامی "اونتاش نپيريشا" (Untash Napirisha) در نزديكی رود دز ساخته شده و "دوراونتاش" (Dur Untash) ناميده می‌شده است. دوراونتاش به معناي قلعه اونتاش می‌باشد. در بعضی از متون ميخی اين شهر "ال اونتاش" (Al Untash) ذكر شده كه به معنی شهر اونتاش است. در مركز شهر معبد عظيمی بصورت مطبق بنا شده كه امروزه دو طبقه از آن هنوز پابرجاست. اين معبد موسوم به "ذيقورات" می‌باشد که به دو تن از خدايان بزرگ ايلاميان يعنی "اينشوشيناك" و "نپيريشا" اهدا شده است. معبد چغازنبيل بزرگترين اثر معماری بر جاي مانده از تمدن ايلامی است كه تا كنون شناخته شده است. دورتا دور ذيقورات را ديواري احاطه مي‌كرده كه در مجاورت آن در جبهه شمال غربي معابدي براي خدايان "كريريشا", "ايشني‌كرب" و "هومبان" بنا شده است. همچنين معابد ديگري در جبهه شمال شرقي قرار داشته‌اند. مجموعه اين معابد توسط حصار ديگري احاطه مي‌شده است. در خارج از اين حصار بقاياي اندکي از خانه‌هاي شهر در سطح زمين ديده مي‌شوند. دورتادور شهر سومين ديوار قرار داشته كه كل شهر را محصور مي‌كرده است. طول اين حصار خارجي حدود چهار كيلومتر مي‌باشد. در زاويه شرقي شهر و در نزديكي حصار خارجي، كاخ‌هاي شاهي قرار داشته‌اند. در زير يكي از اين كاخ‌ها پنج مقبره زيرزميني كشف شده است كه احتمالا به خانواده شاهي تعلق داشته‌اند. در طرف مقابل شهر و بر روي ضلع شمال غربي حصار خارجي مخزني براي آب موجود است. دو دوره مشخص ساختماني در برپايي ذيقورات رديابي شده است در مرحله اول، طبقه نخست به صورت اتاق‌هايي پيرامون يک حياط مرکزي ساخته شده است و در مرحله بعد حجم‌هاي مربوط به طبقات در ميان حياط مرکزي ساخته شده‌اند.  بناهاي شهر از خشت و آجر ساخته شده‌اند و با وجود قدمت بسيار هنوز بخش زيادي از آنها بر جاي مانده‌اند. در نماي بناهاي موجود در محوطه چغازنبيل آجرهاي كتيبه‌داري با خطوط ميخي ايلامي و اَكَدي به كار رفته‌اند. اين آجرها روي بدنه‌هاي ذيقورات به فاصله هر ده رج تكرار ‌شده است. در اين آجرها نام و نسب شاه سازنده بنا ذكر شده و در آن مشخص شده كه اين بنا چگونه و به چه منظوري ساخته شده است. به اين ترتيب هزاران آجر ساده و کتيبه‌دار بناهاي شهر را تزيين مي‌کرده‌اند. علاوه بر اين از آجرهاي لعابدار، ملات قير طبيعي، اندودهاي گچي و گل ميخ‌هاي سفالين استفاده زيادي شده است. درهاي معابد و كاخ‌ها از چوب بوده كه با ميله‌هاي شيشه‌يي تزيين مي‌شده‌اند. طي حفاري‌هاي به عمل آمده قطعاتي از مجسمه‌هاي سفالين و لعابدار گاوهاي نر که از دروازه‌هاي ورودي بناي ذيقورات محافظت مي‌نمودند، به دست آمده‌اند. ظروف مختلف سفالي و سنگي، مهرهاي استوانه‌يي، اشياي فلزي، پيکرک‌هاي سفالين و اشياي تزييني از جمله ديگر آثار به دست آمده از اين محوطه است. حفاري گسترده اين محوطه که بين سال‌هاي 1951 تا 1962 ميلادي توسط رومَن گيرشمن (Roman Girshman) باستان‌شناس و محقق برجسته فرانسوي انجام شد، اطلاعات بسياري درباره ساختار ذيقورات و معابد مجاور آن در دسترس علم باستانشناسي قرار داده و آگاهي موجود درباره مسايل تاريخي دوران "ايلام ميانه" را بسيار غني‌تر نموده است. چغازنبيل در سال 1979 ميلادي از طرف سـازمان علمي ـ فرهنگي يونسكـو در ليسـت ميراث جهاني قرار گرفت. اين محوطه يکي از سه اثر ثبت شده کشور در ليست ميراث جهاني است. اهميت و اصالت اين محوطه تاريخي همراه با جاذبه‌هاي طبيعي آن از جمله عوامل موثر در به ثبت رسيدن اين مجموعه بوده‌اند. متاسفانه پس از حفاري‌هاي چغازنبيل اغلب بقاياي معماري در معرض فرسايش قرار گرفته‌ بودند و به دليل نفوذ آب باران در ساختار بناها، فرآيند آسيب‌ديدگي سرعت يافته بود. لذا طي چند سال اخير، ضمن توسعه پژوهش‌هاي باستانشناسي در پروژه چغازنبيل، اقدامات موثري نيز به منظور حفاظت بيشتر مجموعه در برابر فرسايش به عمل آمده است
http://www.choghazanbil.ir